Trọng tài là một tiến trình do các bên tự thỏa thuận. Cả hai bên sẽ phải thỏa thuận việc đưa tranh chấp ra trọng tài giải quyết. Bước đầu tiên là các bên nên kiểm tra lại thỏa thuận của mình, tìm xem đã có điều khoản trọng tài hay chưa. Thậm chí nếu chưa có điều khoản trọng tài, các bên vẫn có thể thỏa thuận đưa tranh chấp ra trọng tài giải quyết. Thỏa thuận giải quyết tranh chấp muộn này phải bằng văn bản. Khi thực hiện xong một trong các bước này, các bên phải gửi Thông báo Trọng tài cho Ban Thư ký của PIAC.
(a) Điều khoản trọng tài mẫu
Chúng tôi đề nghị các bên nên đưa điều khoản trọng tài mẫu dưới đây vào Hợp đồng của mình:
“Mọi tranh chấp, bất đồng hoặc khiếu nại phát sinh từ hoặc liên quan đến hợp đồng này, bao gồm những vấn đề liên quan đến sự thành lập, hiệu lực hoặc chấm dứt của hợp đồng sẽ được đưa ra và giải quyết chung thẩm bằng trọng tài tại Trung Tâm Trọng Tài Quốc Tế Thái Bình Dương (PIAC) và tuân theo Quy Tắc Tố Tụng Trọng Tài của PIAC có hiệu lực tại thời điểm đó, và quy tắc này được xem là một phần của điều khoản này. [Hội đồng trọng tài sẽ bao gồm [một/ba] trọng tài viên được chỉ định theo Quy Tắc Tố Tụng Trọng Tài của PIAC.] [Ngôn ngữ trọng tài sẽ bằng tiếng __________.]”
(b) Điều khoản Trọng tài-Hòa giải mẫu
Nếu các bên của hợp đồng muốn đưa tranh chấp ra giải quyết bằng hòa giải ở giai đoạn đầu và, trường hợp hòa giải không thành, sẽ đưa ra trọng tài giải quyết theo Quy tắc tố tụng trọng tài của PIAC, thì có thể sử dụng điều khoản trọng tài-hòa giải sau đây trong hợp đồng của mình:
“Mọi tranh chấp, bất đồng hoặc khiếu nại phát sinh từ hoặc liên quan đến hợp đồng này, bao gồm những vấn đề liên quan đến sự thành lập, hiệu lực hoặc chấm dứt của hợp đồng sẽ được đưa ra hòa giải tại Ủy Ban Hòa Giải Thái Bình Dương thuộc Trung Tâm Trọng Tài Quốc Tế Thái Bình Dương (PIAC) theo quy tắc tố tụng và thủ tục của PIAC. Nếu và trong phạm vi mà bất kỳ tranh chấp nào như vậy không được giải quyết bằng hòa giải trong vòng _____ ngày kể từ khi bắt đầu hòa giải, thì tranh chấp đó sẽ được đưa ra và giải quyết chung thẩm bằng trọng tài tại Trung Tâm Trọng Tài Quốc Tế Thái Bình Dương (PIAC) và tuân theo Quy Tắc Tố Tụng Trọng Tài của PIAC.”
(c) Điều khoản Trọng tài Ad hoc mẫu
Đối với các bên chọn giải quyết tranh chấp bằng trọng tài Ad hoc tại Việt Nam, chúng tôi khuyến nghị họ nên chọn Quy Tắc Tố Tụng Trọng Tài Của UNCITRAL và sử dụng điều khoản trọng tài dưới đây:
“Mọi tranh chấp, bất đồng hoặc khiếu nại phát sinh từ hoặc liên quan đến hợp đồng này, bao gồm những vấn đề liên quan đến sự thành lập, hiệu lực hoặc chấm dứt của hợp đồng sẽ được giải quyết bằng trọng tài do các bên thành lập tại Việt Nam theo Quy Tắc Tố Tụng Trọng Tài Của UNCITRAL có hiệu lực tại thời điểm đó. Việc xét xử trọng tài sẽ được điều hành bởi Trung Tâm Trọng Tài Quốc Tế Thái Bình Dương (PIAC) theo quy định và quy tắc của PIAC. Cơ quan điều hành trọng tài sẽ là Tổng Thư ký của Trung Tâm Trọng Tài Quốc Tế Thái Bình Dương (PIAC). [Hội đồng trọng tài sẽ bao gồm [một/ba] trọng tài viên do __________ và Tổng Thư Ký của PIAC chỉ định.] [Ngôn ngữ trọng tài sẽ bằng tiếng ____________.]”